Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

2020 WORKERBEE

Column van

5 tips om nooit meer een black-out te krijgen (zoals Mark Rutte)

black-out
Jessi Gruszka

Het zal je maar gebeuren. Je bent Mark Rutte en je bent in debat met Lodewijk Asscher over waarom Nederland naast elkaar in plaats van tegenover elkaar moet staan. Je voelt je als een vis in het water, want: het is je eigen stelling én debatteren is je ding. Denk je. Ineens heb je een black-out. Je had twee supersterke argumenten en plots ben je de tweede gewoon vergeten. Foetsie, weg! De horror.

Nu ben ik geen Mark Rutte, en heb ik never zúlke belangrijke momenten als een NOS slotdebat waar 1,5 miljoen Nederlanders naar kijken, maar ik vroeg me wel af: hoe voorkom je een black-out op een belangrijk moment voor jou en hoe los je dit het beste op wanneer het je tóch overkomt?

Error 404

Wanneer je een black-out krijgt hebben je hersenen een tijdelijke error. Foutcode: 404. Er wordt eventjes geen informatie meer doorgegeven van je kortetermijngeheugen naar je langetermijngeheugen. Je geheugen laat je dus letterlijk even in de steek. Dat kan bijvoorbeeld komen door stress of spanning. De druk om te presteren en het juiste te zeggen zorgde dus waarschijnlijk voor de black-out bij Mark Rutte tijdens het televisiedebat. Heel vervelend, want juist op dat moment wil je absoluut géén black-out.

Hoe kun je een black-out proberen te voorkomen?

Omdat een black-out vaak ontstaat door stress en spanning klinkt het logisch dat je moet voorkomen dat je in de stress raakt of de spanning teveel opbouwt. Klinkt logisch, en dat is het ook. Wil je een black-out voorkomen, dan is het dus goed om jezelf niet teveel druk op te leggen. Probeer wat positiever te denken. Niet ‘dat lukt me toch niet’, maar ‘ik ga het gewoon proberen’. Probeer ook te ontspannen. Word je relaxed van het kijken van een Netflix-serie? Doe dat dan nog even voordat je naar een belangrijke presentatie gaat. Of helpt sporten je om even helemaal je zinnen te verzetten? Ga de avond voor een belangrijk gesprek op kantoor je even lekker uitleven in de sportschool.

Stamp geen volledige tekst uit je hoofd die je op een later moment opdreunt, maar creëer voor jezelf een kapstok met haakjes. Of gebruik zelfs de reismethode en plaats woorden op vaste plekken in je huis of woonplaats.

Het helpt natuurlijk ook om goed voorbereid te zijn. Heb je alle kennis die je wil overbrengen goed onder de knie? Weet je wat je wil gaan vertellen? En: weet je het ook nog als iemand je onderbreekt of een vraag stelt? Werk met steekwoorden en een zogenaamde kapstok met haakjes. Hang daar je argumenten of informatie aan op. Stamp dus geen volledige tekst uit je hoofd die je op een later moment opdreunt, maar zorg ervoor dat je de basis kent, waardoor je altijd terug kunt vallen op je haakjes. Of gebruik zelfs de reismethode en plaats woorden op vaste plekken in je huis of woonplaats. Een goedwerkende beeldende techniek om dingen te onthouden.

En wat als de black-out je tóch overkomt?

Lukt het tóch niet om net dat ene haakje weer voor de geest te halen? Ga dan verder met het volgende haakje, wie weet komt het vorige haakje zo weer in je gedachten opgeplopt. Je hersenen zijn dan in ieder geval niet meer gestrest bezig om het te zoeken. En dat zorgt ervoor dat je het weer makkelijker terugvindt. Neem ook even je tijd; met een adempauze (ook al is ‘ie wat langer) is niks mis. Probeer in die adempauze dan ook weer niet krampachtig op zoek te gaan naar de informatie die je hersenen je niet door willen seinen, maar probeer even helemaal aan iets anders te denken. Even je gedachten verzetten. En vergeet nooit: een foutje is menselijk! Maak je er niet te druk om.

5 praktische tips om een black-out te voorkomen of op te lossen

  • Positive vibes! denk positief! Niet ‘dat kan ik niet’, maar ‘ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan’. Ook een motiverende en enthousiaste omgeving kan hierbij helpen als je dit zelf wat lastiger vindt.
  • Relax! Ontspannen hersenen krijgen veel minder snel een black-out dan gespannen hersenen. Verzet je zinnen dus met sporten of Netflix & chill.
  • Be prepared! Hoe beter je de over te brengen kennis onder de knie hebt, hoe minder kans op een black-out. En: gebruik een kapstok met haakjes in plaats van de informatie woord voor woord in je hoofd te stampen. Extra tip: gebruik ‘de reismethode’.
  • Next! Lukt het je ondanks de kapstok toch even niet meer om een haakje naar voren te halen? Ga dan verder met de volgende. Plopt die vorige vast weer sneller op.
  • Breathe! Weet je het even niet meer? Haal diep adem. En ben niet bang voor een korte stilte. Dat is altijd beter dan gestrest gestotter.

Klein geluksmomentje voor de extravert

Ben jij een extravert persoon? Dan heb je een klein beetje meer geluk dan de introverte persoon. Het schijnt namelijk zo te zijn dat je dan gemakkelijker het hoofd kunt bieden aan stress dan een introvert. Introverte personen zijn sneller geactiveerd in hun hersenfuncties, en ervaren dus sneller stress, dan extraverte personen en slaan daarom iets sneller ‘op tilt’. Extraverte personen hebben hier minder last van en voelen stress zelfs vaak als een extra stimulans waardoor ze extra alert worden en een stressvolle presentatie bijvoorbeeld eerder als een uitdaging zien. Maar vergeet niet: een black-out kan iedereen overkomen en bovenstaande tips kunnen je zeker helpen het te voorkomen of op te lossen.

Bronnen: Mens-en-gezondheid.info.nu, Uhasselt.be, Psycholoognajla.nl en een beetje van mezelf

Jessi Gruszka