Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

2020 WORKERBEE

Column van

En we leefden nog lang en… Eeuwig?

eenzaam
Marleen Ceelen

95 jaar is ze, mijn lieve oma. Riek is haar voornaam. Riek. Ze hoort haar eigen naam nog zelden. Zussen, vrienden en kennissen die haar Riek noemden vallen één voor één weg. Het is één van de consequenties van heel oud worden. Niemand meer om je heen die je voornaam gebruikt. Moeder, oma, superoma en mevrouw is wat overblijft.

Lang, langer, langst

Ze is vergeetachtig, mijn oma, maar voor haar leeftijd relatief gezond. Én trots, dat ze zo oud is. Gaat ze tot de groep 100-plussers behoren?

‘En er is een gen ontdekt voor een lang en gezond leven, zonder dementie’, opende presentator Winfried Baijens een aantal weken geleden het NOS Journaal. Hij doelde op de resultaten van een onderzoek bij deze groep. Onderzoekers van het Amsterdam UMC ontdekten bij 100-plussers een zeldzame genetische variant die de kans op het krijgen van de ziekte van Alzheimer en twee andere vormen van dementie sterk verkleint. Ook lijkt het gen de kans op een langer leven te vergroten. Kort daarvoor las ik een uitgebreid interview met Jan Mulder. Hij vindt doodgaan maar niks en verkent de mogelijkheden voor het eeuwige leven. En ze leefden nog lang, langer, langst en… eeuwig. Het zet me aan het denken.

Een ochtend kaarten, een middag bingo of gezamenlijk avondeten. Deze eenzame mevrouw doet overal aan mee. En hoewel de eenzaamheid dan voor even naar de achtergrond verdwijnt, keert hij daarna keihard terug.

Eeuwig leven. Het klinkt misschien aantrekkelijk, maar is het echt zo ideaal? Tegenover de groep mensen die het liefst zo lang mogelijk of eeuwig leeft, staan mensen die zelf willen bepalen op welk moment het leven voltooid is. De kleine belangenvereniging Coöperatie Laatste Wil was uitgebreid in het nieuws met een legaal middel waarmee mensen zelf op een humane manier een einde aan hun leven kunnen maken.

Luisteren

Ik ben benieuwd welke mening ‘wandelvriendin’ hierover heeft. Wij hebben een totaal verschillend beroep. Toch begint ons werk vaak met hetzelfde: luisteren. Ik luister, ontdek en help organisaties in beeld te brengen wat ze willen vertellen en aan wie. Zij is huisarts. Ze luistert en helpt mensen bij lichamelijke of geestelijke klachten. Tijdens ons wekelijkse rondje wandelen vraag ik haar hoe zij over dit onderwerp denkt.

Lees ook: Omapost: de Instagram voor oma’s

Eenzaamheid. Dat is het eerste waar zij aan denkt als ik begin over heel lang leven. Ze vertelt me dat ze in haar spreekkamer steeds vaker luistert naar ouderen die eenzaam zijn. Écht eenzaam. Zorgelijk eenzaam. Ze vertelt over een mevrouw die, in paniek soms, op haar spreekuur komt. De mevrouw is een weduwe zonder kinderen, met weinig directe familie. Ze is héél eenzaam. In het dorp zijn volop activiteiten waar (eenzame) ouderen aan deel kunnen nemen. Een ochtend kaarten, een middag bingo of gezamenlijk avondeten. Deze mevrouw doet overal aan mee. En hoewel de eenzaamheid dan voor even naar de achtergrond verdwijnt, keert hij daarna keihard terug.

Terwijl ze vertelt, denk ik aan mijn oma. “Als ik jullie maar om me heen heb, dan is het goed.” Met ‘jullie’ bedoelt mijn oma haar vele kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen. Haar directe familie, daar leeft ze voor. Zolang mijn oma ‘moeder, oma en superoma’ blijft horen, denk ik dat de wil om te leven blijft. Dan denk ik terug aan de eenzame mevrouw die nooit met moeder of oma wordt aangesproken. Ik vraag me af of er een moment komt waarop zij zegt: het is mooi geweest, mijn leven is voltooid. Opnieuw zal de mevrouw dan de spreekkamer van ‘wandelvriendin’ bezoeken. En begint zij met luisteren…

Marleen Ceelen
Tags: grenzen