Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

2020 WORKERBEE

Column van

(Eu)stress is zo slecht nog niet

eustress
Marthe Walter

Waar denk jij aan als je het woordje stress hoort? De kans is groot dat je handen in je haar gaan, je hart iets sneller begint te kloppen en je spontaan op je pen begint te bijten. Stress is namelijk een boosdoener. We gaan op vakantie om even, letterlijk, weg te zijn van de stress, om te ontspannen. En: iedereen met een beetje budget gaat het liefst eerst met sabbatical voordat ‘ie met pensioen gaat.

Stress is gevaarlijk, als we de krantenkoppen mogen geloven althans… Het veroorzaakt immers hartproblemen, haaruitval, slapeloze nachten, overspannenheid en in de ergste gevallen zelfs een burn-out. Er lijkt maar weinig goed van zoiets slechts te kunnen komen, maar… Is stress echt zo slecht als we denken?

Ik geef toe dat ook mijn associatie met het woord stress eerder negatief dan positief is. Stress maakt mensen er over het algemeen niet mooier op. Toch is stress volgens klinisch psychiater Michael Genovese nodig. Als we geen enkele vorm van stress ervaren kan ons welzijn er zelfs onder leiden. Dan bedoel ik natuurlijk niet de zenuwslopende stress waar menig medewerker voor naar de dokter gaat, ik bedoel positieve stress, oftewel ‘eustress’, een product van zenuwen dat wordt veroorzaakt bij leuke uitdagingen.

Eustress maakt positieve gevoelens aan zoals opwinding, vervulling, betekenis, tevredenheid en welzijn. Dat is goed nieuws omdat je je daardoor zelfverzekerd, gestimuleerd en adequaat voelt.

Als de nood hoog is

Stress ervaren we allemaal. De een incidenteel omdat de wifi-verbinding door een storm tijdelijk uit de running is, een ander dagelijks omdat hij gebukt gaat onder geweldig grote verantwoordelijkheden op het werk. We neigen te denken dat stress slechts slecht is, maar niets is minder waar. Stress is enkel slecht als je in nood bent. Dit betekent dat je je overweldigd voelt omdat je fysieke, mentale of emotionele middelen niet voldoende zijn om datgene wat er voor je neus staat te verslaan. Dat ding voor je neus kan van alles zijn: een kapotte wifi-verbinding, een spannende presentatie, een boze baas of een levensgevaarlijke leeuw. Als je ervan overtuigd bent dat je niet ‘equipped’ bent om jouw obstakels te overbruggen, levert dat negatieve stress op. Ook hebben we vaak de neiging om ‘met rust gelaten te willen worden’ als we gestrest zijn. Als dit lang aanhoudt zorgt stress voor isolatie en eenzaamheid. Langdurige negatieve stress kan vervolgens leiden tot angst, depressie en verminderde prestaties. Als je het op die manier bekijkt is stress dus wel degelijk gevaarlijk!

De voordelen van (eu)stress

Eustress daarentegen kan je helpen om gemotiveerd te blijven, naar doelen toe te werken en je goed te voelen in het leven. Eustress maakt positieve gevoelens aan zoals opwinding, vervulling, betekenis, tevredenheid en welzijn. Dat is goed nieuws omdat je je daardoor zelfverzekerd, gestimuleerd en adequaat voelt. Precies de ingrediënten die je nodig hebt om die moeilijke presentatie, boze baas of linke leeuw te verslaan. Denk bijvoorbeeld aan de laatste keer dat er een nieuw project startte op het werk en je door jouw baas gezien werd in jouw leiderschapskwaliteiten en een hele maand lang projectleider mocht zijn. Of de laatste keer dat je in een vreemd land in je eentje bij de bakker het ontbijt afhaalde in een vreemde taal, en het je lukte om daadwerkelijk datgene wat je wilde te bestellen! Emotioneel kan eustress resulteren in positieve gevoelens van tevredenheid, inspiratie, motivatie en flow. Psychologisch gezien helpt eustress je om zelfeffectiviteit, autonomie en veerkracht op te bouwen. Ook fysiek heb je eustress nodig om spieren op te bouwen. Ga je echter te lang door of met de verkeerde middelen? Dan duurt de hersteltijd langer.

Van stress naar eustress

Ik hoor je denken ‘goed verhaal Marthe, maar hoe ga ik nou van stress naar eustress?’. Het antwoord is simpel. Geef jezelf voldoende uitdaging, zonder dat je in een keer al je resources opmaakt én zorg ervoor dat je voor elke opkomende uitdaging de juiste voorbereidingen treft. Je Prezi-presentatie doet je niet veel goed als je een bloeddorstige leeuw wil verslaan, en een scherpe speer in een vergaderruimte heeft een arbeidsrelatie nog nooit naar een hoger niveau gebracht. Trek op tijd aan de bel als een deadline niet te doen is, en wees niet bang om om hulp te vragen. Zorg er tot slot voor dat je je niet afzondert als je stress ervaart, maar dat je juist een steuntje in de rug opzoekt. Contact met een ander zorgt er bijvoorbeeld voor dat je oxytocine aanmaakt, een gelukshormoon dat je stresslevels verlaagt. Dus geef de volgende keer dat je het druk hebt eerst even drie collega’s een high five voor een oxytocine boost, voordat je je afzondert in een hoekje met je noise canceling koptelefoon!

Bron: Game changers, Dave Asprey

Marthe Walter
Tags: stress