Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

2020 WORKERBEE

Column van

Ja maar, het is traditie!

traditie
Saskia van den Dungen

‘Mam, ik ga dit jaar écht geen lootjes trekken voor Sinterklaas, heb het véél te druk, druk, druk om een surprise te maken!’ of ‘Gourmetten bij tante Joke op tweede kerstdag? Daar heb ik dus écht even geen zin in dit jaar.’ Hoe vaak heb jij één van deze zinnen al gehoord, of uitgesproken? En de reactie steevast? ‘Maar schat, het is traditie!’ Ja, klopt. True story. Maar wat is een traditie nou eigenlijk meer dan de afspraak ‘dat we dat nu eenmaal zo doen’? Dat het ‘heurt’? Juist. Een afspraak die jíj niet hebt gemaakt, toch?

En dat is waar het vaak fout gaat, met tradities. Volgens Van Dale is een traditie een gebruik of gewoonte die van de ene generatie op de andere wordt doorgegeven. Dus al ver voordat jij geboren werd. De functie van een traditie is het in stand houden van de maatschappelijke stabiliteit. Nou kan ik me niet voorstellen dat gourmetten bij tante Joke ook maar iets bijdraagt aan maatschappelijke stabiliteit (eerder het tegenovergestelde in menig familie…), maar the bigger picture snap ik best. Tradities, zeker als ze geworteld zijn in je cultuur of nationaliteit, kunnen enorm verbroederend werken. Denk maar aan ‘onze’ Dodenherdenking en Bevrijdingsdag.

Ieder jaar weer dé schaal

Maar familietradities kunnen dus best eens irritant zijn en voelen als een verplichting. Wat ze in wezen ook zijn. Over het algemeen ben ik niet zo goed in dealen met dingen die ‘heuren’, maar voor tradities binnen de familie heb ik een soft spot. Zo heerlijk herkenbaar en voorspelbaar. Zo verheugde ik me ieder jaar met Sinterklaas, naast de cadeautjes, het meeste op ‘de schaal’. De schaal die oma ieder jaar op tafel toverde, volgeladen met snoep, banketletter, mandarijntjes (ingepakt in aluminiumfolie <3, geen idee waarom), chocolade en borstplaat. Met kerst aten we op kerstavond worstenbroodjes na de nachtmis en de volgende dag een uitgebreid kerstdiner met de hele familie. Zo gezellig en zo warm. Daar verheugde ik me al weken op. En dan in januari elk jaar op wintersport.

Ik hoor je denken ‘er is altijd wel een excuus’, en dat klopt en daar ben ik ook een kei in, maar toch… 12 april of 25 september klinkt voor mij een stuk beter. Of, om er maar een tegeltjeswijsheid in te gooien: iedere dag kun je opnieuw beginnen.

Nog ieder jaar maak ik met Sinterklaas, net als mijn moeder, dezelfde schaal als oma. Stiekem hoop ik dat mijn kinderen dat later ook doen. Maar kerst vul ik in zoals het uitkomt en verder dan een paar dagen Winterberg met mijn kroost ben ik nog niet gekomen. Tradities kunnen dus ook veranderen door de jaren heen, zeker als je er zelf over mag beslissen. Er is dus nog hoop…

Rare tradities

Nu zijn Sinterklaas en Kerstmis natuurlijk bij uitstek aaneengeregen van tradities. We halen massaal een kerstboom in huis, eten veel te veel chocoladeletters, gourmetten ons een ongans en geven elkaar cadeautjes in de schoen of onder de boom. In andere culturen doen ze dat anders. Nee, daar geen heilige uit Mira met dubieuze hulpjes of die iets té weldoorvoede man van de Noordpool met zijn rendieren. Vaak zijn deze tradities ook verbonden met folklore en mythologie, maar dan net even anders. Zo aanbidden ze in december in Zweden de Joelbok (een geit gemaakt van stro), in IJsland trollen en kerstkatten en houden ze in Wales een optocht met paardenschedels. I kid you not! De meest hilarische vind ik persoonlijk het feest van de poepende boomstronk. In Catalonië (Spanje) geven kinderen hun aangeklede boomstronk (!) vanaf begin december te eten om deze vervolgens eind december te slaan met stokken en luid toe te zingen met liedjes die neerkomen op ‘kak maar, boomstronk’. Totdat hij snoepgoed en cadeautjes ‘poept’. Letterlijk: weird shit.

Gelukkig hebben we onze goede voornemens nog

Eén van de tradities die onlosmakelijk verbonden is met een nieuw kalenderjaar is het bedenken van goede voornemens. Klassiekers als: afvallen, stoppen met roken, minder geld uitgeven en fitter worden staan ongetwijfeld in de top 10. Ik heb er zelf vrij weinig mee. Ook niet met dry januari. Of february. Het is niet dat ik ze niet héb, die goede voornemens, ik vind 1 januari alleen het stomste moment ever. Het is winter, koud, donker, de gezelligheid is nét voorbij en het duurt nog eeuwen voordat de zon weer gaat schijnen. Pff, doe mij maar een wijntje. Ja toch? Natuurlijk, ik hoor je denken ‘er is altijd wel een excuus’, en dat klopt en daar ben ik ook een kei in, excuses verzinnen om dingen uit te stellen. Maar toch, 12 april of 25 september klinkt voor mij een stuk beter. Of, om er maar een tegeltjeswijsheid in te gooien: iedere dag kun je opnieuw beginnen.

Dus, ga nog even lekker los met online shoppen, betalen voor een sportabonnement dat je niet gebruikt en onbeperkt spareribs eten. Er komt vanzelf een dag waarop je het wél gaat aanpakken. Al is het op 3 maart 2026. Eerst maar eens het komende decennium goed inluiden met champagne, knuffels en vuurwerk op de dansvloer. Lekker traditioneel.

Saskia van den Dungen