Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

2020 WORKERBEE

Column van

Over je slaapritme: ben jij een leeuw, beer, wolf of dolfijn?

slaapritme
Marthe Walter

Ik was lang in de veronderstelling dat ik geen ochtendmens was. In mijn eerste fulltime baan ging de wekker elke dag om 5 uur. Elke ochtend stapte ik met een gezonde dosis tegenzin in de auto, mezelf afvragend waarom de maatschappij op dit onmenselijke tijdstip überhaupt iets van participatie verwachtte. In de avond pushte ik mezelf met eenzelfde tegenzin vroeg mijn bed in. Maar vandaag de dag kus ik, rond een uur of 8, nog net niet stuiterend mijn vriendje wakker.

En in de avond? Dan stort ik in als een gammel kaartenhuis. Op de bank een filmpje liggen kijken? No way, in no time lig ik namelijk te slapen. What the hell happened? Ben ik dan toch opeens een early bird?

Het antwoord is nee. Volgens slaapdokter Michael Breus ben ik een leeuw. Breus schrijft in zijn boek ‘The Power of When’ over de vier verschillende chronotypes. Een chronotype beschrijft jouw biologische ritme en slaapritme. Zonlicht in de ochtend activeert jouw biologische klok, die invloed heeft op aanmaak van melatonine, cortisol, adrenaline en bloeddruk. Jouw genen zijn bepalend voor jouw slaapritme. Leeuwen, like yours truly, staan vroeg op en gaan vroeg naar bed. Ze hebben veel energie in de ochtend en weinig energie in de avond.

Natuurlijk is het mogelijk om een gewoonte te maken van vroeg opstaan en ontbijten. Maar als je zodra het weekend is weer jouw natuurlijke ritme volgt, dan kun je op maandag weer opnieuw beginnen met vechten en conditioneren…

Wat je van beren leren kan

De maatschappij is grotendeels ingericht op het chronotype van de beer. Het chronotype beer wordt wakker als de zon verschijnt en slaperig als de zon verdwijnt. Gemiddeld heeft iemand met dit type zo’n 8 uur slaap nodig. Een kantoorbaan van 9 tot 5 past prima in het ‘berenritme’. Wolven daarentegen worden laat wakker. Ze hebben weinig energie in de ochtend en juist veel energie in de avond. Ze gaan graag laat naar bed en staan het liefste zo laat mogelijk op. Tot slot zijn er nog dolfijnen, de insomniacs. Zij slapen gemiddeld zo’n 6 uur per nacht, hebben weinig energie in de ochtend en juist veel in de avond. Ze komen moeilijk in slaap en als ze eenmaal slapen worden ze geregeld wakker.

Working 9 to 5, what a way to make a living… Prima voor de beren, minder prima voor de leeuwen, dolfijnen en wolven. Maar waarom mogen we eigenlijk geen 9-tot-5-mentaliteit meer hebben tegenwoordig?

Vechten tegen de (biologische) klok

Jezelf dwingen om in een bepaald ritme te functioneren is eigenlijk vechten tegen je biologische klok, met alle gevolgen van dien. Natuurlijk is het mogelijk om een gewoonte te maken van vroeg opstaan en ontbijten. Maar als je zodra het weekend is weer jouw natuurlijke ritme volgt, dan kun je op maandag weer opnieuw beginnen met vechten en conditioneren…

Freelance free sleep

Sinds ik freelancer ben, bepaal ik mijn eigen (slaap)ritme. Ik heb maar weinig aanwezigheidsverplichting en als ik al ergens moet zijn dan bepaal ik 9 van de 10 keer zelf hoe laat dat is. Vroeger fantaseerde ik over uitslapen en laat beginnen. In de praktijk blijkt het dus juist andersom te zijn. Nu ik mijn eigen ritme mag bepalen ben ik opeens getransformeerd tot ochtendmens! Naja, volgens de slaapdokter was ik dat altijd al. Het is echter pas zichtbaar als ik mijn natuurlijke ritme volg. Ze zeggen weleens dat je geen slapende honden wakker moet maken. Hetzelfde geldt voor slapende leeuwen, beren, dolfijnen, en wolven. Dus: volg je eigen ritme. Dan komt jouw leven vanzelf op de rails.

Bron: Ted Talk on sleep

Marthe Walter